تایم کلینیک مواد غذایی و گیاهان دارویی
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
آسم؛ راهکارهای نوین برای کنترل علائم و تجربهی یک زندگی فعال
آسم یک بیماری مزمن التهابی در مجاری تنفسی است که میتواند نفس کشیدن را دشوار کند، اما نباید مانعی برای رسیدن به اهداف شما باشد. امروزه با پیشرفتهای پزشکی، هدف از درمان آسم تنها «زنده ماندن» نیست، بلکه رسیدن به وضعیتی است که بیمار هیچ محدودیتی در فعالیتهای روزمره، ورزش و خواب خود نداشته باشد.
۱. شناخت محرکها: اولین قدم برای پیشگیری
حملات آسم معمولاً توسط عوامل محیطی تحریک میشوند. شناسایی و دوری از این موارد، نیاز شما به داروهای اورژانسی را به شدت کاهش میدهد:
-
آلرژنهای محیطی: گرده گلها، گرد و غبار خانگی، پشم حیوانات خانگی و کپکها.
-
آلایندههای هوا: دود سیگار، آلودگی هوای شهری، بوی تند شویندهها و عطرها.
-
تغییرات آب و هوایی: هوای سرد و خشک میتواند باعث انقباض ناگهانی مجاری تنفسی شود.
-
عوامل هیجانی: استرس شدید یا خنده و گریهی طولانی.
۲. مدیریت دارویی: تفاوت اسپریهای “کنترلکننده” و “تسکیندهنده”
یکی از بزرگترین اشتباهات در مدیریت آسم، استفاده نادرست از داروهاست. بیماران باید تفاوت این دو دسته را بدانند:
-
داروهای کنترلکننده (پیشگیری): این داروها (معمولاً کورتیکواستروئیدهای استنشاقی) باید هر روز مصرف شوند، حتی اگر احساس تنگی نفس ندارید. آنها التهاب مزمن ریه را کاهش میدهند.
-
داروهای تسکیندهنده (دمنفس یا نجات): این اسپریها (مثل سالبوتامول) فقط در زمان بروز علائم حاد یا قبل از ورزش سنگین استفاده میشوند تا مجاری را سریعاً باز کنند.
نکته طلایی: نحوه صحیح استفاده از اسپری (Inhaler) بسیار مهم است. استفاده از وسیلهای به نام دمیار (Spacer) باعث میشود دارو به جای ته گلو، مستقیماً وارد ریهها شود.
۳. سبک زندگی و بهبود کیفیت تنفس
برای داشتن ریههایی قویتر، این تغییرات را در برنامه خود بگنجانید:
-
ورزش هوشمندانه: شنا یکی از بهترین ورزشها برای بیماران آسمی است زیرا در محیط مرطوب انجام میشود. از ورزش در هوای بسیار سرد یا روزهای آلوده خودداری کنید.
-
تغذیه ضدالتهاب: مصرف میوهها و سبزیجات تازه (سرشار از ویتامین C و E) و اسیدهای چرب امگا-۳ به کاهش التهاب سیستمیک بدن کمک میکند.
-
کنترل وزن: اضافه وزن فشار مضاعفی بر قفسه سینه وارد کرده و علائم آسم را تشدید میکند.
۴. جدول برنامهریزی اقدام ملی آسم (Asthma Action Plan)
پزشکان توصیه میکنند بیماران بر اساس شدت علائم، در یکی از سه منطقه زیر قرار بگیرند:
| وضعیت (منطقه) | علائم | اقدام لازم |
| سبز (ایمن) | تنفس راحت، خواب آرام، توانایی ورزش | ادامه مصرف داروهای کنترلکننده روزانه |
| زرد (احتیاط) | سرفه، خسخس سینه، تنگی نفس خفیف | استفاده از اسپری تسکیندهنده و تماس با پزشک |
| قرمز (خطر) | تنگی نفس شدید، سختی در صحبت، ناخنهای متمایل به آبی | مراجعه فوری به اورژانس |
۵. تکنیکهای تنفسی برای آرامش ریهها
تمرین دادن به عضلات تنفسی میتواند در زمان حملات خفیف به شما کمک کند:
-
تفس با لبهای غنچه شده: این کار باعث میشود فشار داخل مجاری تنفسی بالا بماند و آنها دیرتر بسته شوند.
-
تنفس شکمی (دیافراگمی): استفاده از ظرفیت کامل ریه و کاهش خستگی عضلات گردن و شانه.
نتیجهگیری
آسم یک محدودیت همیشگی نیست، بلکه وضعیتی است که نیاز به مدیریت هوشمندانه دارد. با مصرف منظم داروهای پیشگیری، شناخت محرکها و حفظ سبک زندگی سالم، میتوانید بدون ترس از تنگی نفس، از زندگی لذت ببرید.
فشارسنج: راهنمای جامع برای اندازه گیری فشار خون
