تایم کلینیک مواد غذایی و گیاهان دارویی
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
بارداری سالم؛ راهنمای جامع تغذیه، مراقبتهای پزشکی و سبک زندگی
دوران بارداری یکی از شگفتانگیزترین و حساسترین مراحل زندگی یک زن است. در این چهل هفته، بدن شما به عنوان یک سیستم پشتیبان حیاتی عمل میکند. داشتن یک بارداری سالم تنها به معنای زنده ماندن جنین نیست، بلکه به معنای ایجاد بهترین بستر برای رشد جسمی و ذهنی او و حفظ سلامت مادر برای سالهای پس از زایمان است.
۱. اصول تغذیه در بارداری (کیفیت به جای کمیت)
برخلاف باور عموم، شما نیازی به “به اندازه دو نفر غذا خوردن” ندارید. در واقع، در سه ماهه اول نیاز به کالری اضافه تقریباً صفر است و در ماههای بعد تنها ۳۰۰ تا ۵۰۰ کالری اضافه (معادل یک میانوعده سالم) کافی است.
-
اسید فولیک (ویتامین $B_9$): برای رشد سیستم عصبی و جلوگیری از نقایص لوله عصبی جنین حیاتی است (منابع: اسفناج، حبوبات و مکملها).
-
آهن: حجم خون مادر در بارداری تا ۵۰ درصد افزایش مییابد؛ بنابراین نیاز به آهن برای جلوگیری از کمخونی مضاعف میشود (منابع: گوشت قرمز، عدس و جگر – با احتیاط).
-
کلسیم و ویتامین D: برای شکلگیری اسکلت جنین؛ اگر کلسیم کافی مصرف نکنید، بدن آن را از استخوانهای خودتان برداشت میکند.
-
پروتئین: بلوکهای سازنده سلولهای جنین و جفت (منابع: تخممرغ، ماهیهای کمجیوه، و مرغ).
۲. مراقبتهای پزشکی و چکآپهای ضروری
نظارت منظم توسط پزشک یا ماما ریسک بروز عوارضی مثل دیابت بارداری و پرهاکلامپسی (فشار خون بالا) را به حداقل میرساند:
-
غربالگریهای سه ماهه: بررسی سلامت ژنتیکی و رشد اندامهای جنین.
-
تست تحمل گلوکز: معمولاً در هفتههای ۲۴ تا ۲۸ برای بررسی دیابت بارداری انجام میشود.
-
پایش وزن و فشار خون: در هر ویزیت برای اطمینان از روند طبیعی بارداری.
۳. نبایدها: خط قرمزهای دوران بارداری
برخی مواد میتوانند مستقیماً از جفت عبور کرده و به جنین آسیب برسانند:
-
دخانیات و الکل: هیچ مقدار ایمنی برای مصرف این دو در بارداری وجود ندارد.
-
غذاهای نپخته یا نیمپخته: گوشت خام، سوشی، و تخممرغ عسلی خطر ابتلا به “لیستریا” و “توکسوپلاسموز” را دارند.
-
جیوه: از مصرف ماهیهای بزرگ مثل کوسهماهی یا شیرماهی خودداری کنید.
-
کافئین زیاد: مصرف خود را به کمتر از ۲۰۰ میلیگرم (یک فنجان قهوه کوچک) در روز محدود کنید.
۴. فعالیت بدنی و سلامت روان
بارداری زمان استراحت مطلق نیست (مگر به دستور پزشک).
-
ورزشهای مناسب: پیادهروی، شنا و یوگای بارداری به کاهش دردهای کمر، بهبود خواب و زایمان آسانتر کمک میکنند.
-
سلامت روان: نوسانات هورمونی ممکن است باعث اضطراب شود. صحبت با همسر، دوستان یا مشاور را جدی بگیرید. استرس شدید مادر میتواند بر رشد جنین تأثیر بگذارد.
۵. جدول راهنمای افزایش وزن مجاز در بارداری
میزان افزایش وزن استاندارد بستگی به شاخص توده بدنی (BMI) شما قبل از بارداری دارد:
| وضعیت وزنی قبل از بارداری | میزان افزایش وزن مجاز (کل دوره) |
| کموزن (BMI < 18.5) | ۱۲.۵ تا ۱۸ کیلوگرم |
| وزن نرمال (BMI 18.5 – 24.9) | ۱۱.۵ تا ۱۶ کیلوگرم |
| اضافه وزن (BMI 25 – 29.9) | ۷ تا ۱۱.۵ کیلوگرم |
| چاق (BMI > 30) | ۵ تا ۹ کیلوگرم |
۶. نشانههای هشدار (چه زمانی فوراً با پزشک تماس بگیریم؟)
-
خونریزی واژینال یا لکهبینی شدید.
-
کاهش ناگهانی حرکات جنین (در نیمه دوم بارداری).
-
ورم ناگهانی دست و صورت همراه با سردرد شدید.
-
تب بالا یا لرز.
نتیجهگیری
بارداری مسیری است که در آن گوش دادن به صدای بدن، اولویت اول است. با تغذیه درست، فعالیت ملایم و دوری از استرس، شما نهتنها نوزادی سالم به دنیا میآورید، بلکه دوران نقاهت پس از زایمان را نیز بسیار سریعتر طی خواهید کرد.
آلرژی غذایی: زمانی که بدن به غذا واکنش نشان میدهد
عصاره خوراکی بره موم ایرانی کرویا
